Test loạn thị và phương pháp khắc phục loạn thị

Loạn thị ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nhìn. Có nhiều cách test loạn thị để phát hiện sớm tình trạng chức năng thị giác bị rối loạn. Vậy phương pháp test và khắc phục loạn thị như thế nào? Bạn có thể tham khảo chia sẻ dưới đây để hiểu hơn và chủ động kiểm tra mắt bằng những phương pháp này.

1. Khi nào cần test loạn thị?

Loạn thị là tật khúc xạ xảy ra khi hình dạng giác mạc hoặc thủy tinh thể không đều, khiến cho ánh sáng đi vào mắt không hội tụ tại một điểm trên võng mạc. Vì thế, hình ảnh thu được trở nên mờ, nhòe hoặc méo mó ở mọi khoảng cách.

Test loạn thị là các phương pháp kiểm tra thị lực nhằm xác định xem mắt có bị loạn thị hay không, đồng thời đánh giá mức độ và trục loạn thị. Các bài test này có thể được thực hiện tại nhà (mang tính sàng lọc) hoặc tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt (cho kết quả chính xác).

Bạn nên test loạn thị nếu gặp các biểu hiện sau:

Nhìn hình ảnh thấy mờ nhòe trong mọi khoảng cách.

Nhìn chữ bị bóng, chồng hình hoặc méo mó.

Hay nheo mắt khi đọc sách hoặc nhìn màn hình thiết bị điện tử.

Thường xuyên nhức mỏi mắt kèm đau đầu, chóng mặt, nhất là sau khi làm việc lâu.

Khó nhìn rõ vào trong bóng tối hoặc khi lái xe.

2. Có thể test loạn thị bằng cách nào?

Có rất nhiều cách để test loạn thị, dưới đây là những phương pháp được áp dụng phổ biến nhất:

2.1. Test loạn thị bằng bảng tia sao

Bảng tia sao là công cụ kiểm tra loạn thị thường được dùng trong quá trình sàng lọc ban đầu. Hình ảnh được sử dụng để kiểm tra là các đường thẳng tỏa ra từ tâm như hình nan hoa bánh xe. Nếu nhìn vào hình ảnh này bạn thấy các đường trông đều nhau thì thị lực gần như là bình thường. Nếu khi nhìn vào bảng tia sao bạn thấy một số đường rõ hơn hoặc mờ hơn thì có thể đó chính là dấu hiệu loạn thị.

Đây là cách test đơn giản, dễ thực hiện tại nhà, nhưng chỉ có tính phỏng đoán ban đầu, không thể thay thế cho chẩn đoán chuyên khoa.

2.2. Test loạn thị bằng vòng tròn đồng tâm

Phương pháp này thường được áp dụng tại cơ sở y tế để bác sĩ có căn cứ sàng lọc ban đầu. Hình ảnh được sử dụng để kiểm tra bao gồm nhiều vòng tròn có chung một tâm, được sắp xếp từ trong ra ngoài.

Khi test loạn thị bằng cách nhìn vào vòng tròn đồng tâm, người có thị lực bình thường sẽ thấy các vòng tròn tròn đều, không bị méo hay giãn. Ngược lại, người bị loạn thị thường thấy vòng tròn bị kéo dài theo một hướng, biến dạng thành hình bầu dục hoặc không đều.

Cách test này giúp nhận biết sự bất thường trong khả năng hội tụ ánh sáng của mắt nhưng không thể xác định chính xác độ loạn thị hay trục loạn thị. Để có kết luận chính xác, người bệnh sẽ được bác sĩ kiểm tra bằng thiết bị chuyên khoa.

2.3. Test loạn thị bằng bảng Snellen

Bảng Snellen là bảng đo thị lực gồm các hàng chữ cái hoặc ký hiệu có kích thước giảm dần, được sắp xếp theo chuẩn quốc tế. Trong quá trình test loạn thị bằng bảng Snellen, bác sĩ sẽ đưa dụng cụ và yêu cầu người bệnh che từng mắt, sau đó đọc các hàng chữ từ lớn đến nhỏ do bác sĩ chỉ.

Người bị loạn thị khi nhìn vào bảng này thường có biểu hiện:

Nhìn chữ bị mờ, nhòe hoặc có bóng.

Khó đọc chữ ở một số hàng dù khoảng cách không thay đổi.

Dễ mỏi mắt khi cố gắng nhìn rõ.

Bảng Snellen giúp đánh giá thị lực tổng quát nhưng không đủ để xác định chính xác loạn thị. Vì vậy sau test, bác sĩ sẽ đo khúc xạ bằng máy và đưa ra chẩn đoán cuối cùng.

2.4. Test loạn thị bằng máy đo khúc xạ tự động

Đây là phương pháp test loạn thị chính xác được bác sĩ sử dụng để chẩn đoán tật khúc xạ này. Máy đo khúc xạ tự động sẽ cung cấp thông số để bác sĩ xác định độ loạn, trục loạn thị và đánh giá cận thị, viễn thị đi kèm (nếu có).

3. Phương pháp khắc phục loạn thị

Sau khi thực hiện test loạn thị và xác định chính xác tình trạng mắt, bác sĩ sẽ tư vấn để bệnh nhân biết được phương pháp khắc phục phù hợp với trường hợp của mình, như:

3.1. Đeo kính gọng điều chỉnh loạn thị

Kính loạn thị được thiết kế với trục và độ riêng biệt, giúp ánh sáng hội tụ đúng trên võng mạc. Dùng kính gọng để đeo là phương pháp đơn giản, chi phí hợp lý, phù hợp cho mọi độ tuổi. Tuy nhiên, việc đeo kính thường xuyên cũng có nhược điểm là dễ gây bất tiện cho người bệnh trong quá trình vận động.

3.2. Đeo kính áp tròng loạn thị

Kính áp tròng loạn thị giúp cải thiện thị lực rõ ràng hơn, phù hợp với người trưởng thành, vận động nhiều hoặc có mong muốn cải thiện thẩm mỹ cho mắt. Trong quá trình dùng kính áp tròng, người bệnh cần thực hiện tốt khâu giữ vệ sinh mắt để tránh viêm nhiễm.

3.3. Phẫu thuật khúc xạ

Trường hợp bệnh nhân loạn thị đã ổn định và không mắc bệnh lý về mắt, nếu bệnh nhân có nhu cầu, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phẫu thuật khúc xạ như LASIK, Femto LASIK, SMILE,... để cải thiện thị lực nhanh chóng, duy trì hiệu quả lâu dài.

3.4. Chăm sóc mắt cải thiện loạn thị

Bên cạnh các phương pháp y khoa giúp khắc phục loạn thị, người bệnh cũng cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt bằng những cách sau để hạn chế tiến triển loạn thị:

Cho mắt được nghỉ ngơi sau mỗi 20 - 30 phút làm việc.

Đảm bảo mắt được ở trong môi trường ánh sáng hợp lý, không quá mạnh hoặc quá yếu khi đọc sách.

Hạn chế nhìn lâu và màn hình thiết bị điện tử.

Bổ sung dưỡng chất tốt cho mắt qua chế độ dinh dưỡng hàng ngày hoặc tham vấn ý kiến bác sĩ Nhãn khoa để chọn dùng dược phẩm chăm sóc mắt an toàn.

Chủ động thăm khám mắt tại cơ sở y tế chuyên khoa, test loạn thị định kỳ là giải pháp tốt nhất để sàng lọc nguy cơ mắc phải tật khúc xạ này. Chuyên gia y tế khuyến cáo, người trưởng thành nên duy trì khám mắt 1 - 2 lần/năm. Riêng trẻ em cần được theo dõi thường xuyên để phát hiện sớm, có biện pháp can thiệp kịp thời để tránh ảnh hưởng đến quá trình phát triển thị giác và hiệu quả học tập.